Sáng 20-8, Đoàn khảo sát do ông Phạm Cao Quý - Trưởng phòng Quản lý di sản văn hóa phi vật thể, Cục Di sản văn hóa làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND xã Ninh Phước về tình trạng bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật làm gốm của người Chăm tại làng gốm Bàu Trúc. Cùng đi có ông Lê Văn Hoa – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa. Tiếp và làm việc với đoàn có ông Quảng Thúc Đoan – Chủ tịch UBND xã; bà Chế Hoàng Thu Hảo – Phó Chủ tịch UBND xã; lãnh đạo các phòng, đơn vị liên quan; Trưởng thôn Bàu Trúc, Vĩnh Thuận; Câu lạc bộ Thực hành Di sản Nghệ thuật làm gốm Chăm Bàu Trúc; cùng đại diện các nghệ nhân, thợ làm gốm, các cơ sở sản xuất gốm tiêu biểu của làng nghề gốm Bàu Trúc.

Từ năm 2023 đến nay, công tác bảo tồn Nghệ thuật làm gốm của người Chăm tại Bàu Trúc được triển khai gắn với truyền dạy nghề, phát triển làng nghề, du lịch cộng đồng, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu. Xã Ninh Phước thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo, truyền dạy nghề cho nhiều thế hệ; tổ chức hội thi tay nghề; thành lập 1 câu lạc bộ thực hành di sản và 1 câu lạc bộ phụ nữ Chăm làm gốm. Địa phương đã lập 7 hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân; khảo sát, đề xuất bảo vệ hơn 6ha vùng nguyên liệu và đầu tư khoảng 12 tỷ đồng xây dựng hạ tầng làng nghề.

Bên cạnh đó, địa phương đã triển khai lắp đặt bảng gắn chip NFC phục vụ tra cứu thông tin về làng nghề, sản phẩm; ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) phục vụ trải nghiệm du lịch; đề xuất xây dựng Nhãn hiệu chứng nhận Gốm Chăm Bàu Trúc. Tuy nhiên, việc duy trì nghề gốm truyền thống vẫn gặp một số khó khăn. Nguồn đất sét, cát, củi, rơm phục vụ sản xuất ngày càng khan hiếm; kỹ thuật nung gốm truyền thống đứng trước những yêu cầu về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy trong điều kiện đô thị hóa. Các sản phẩm du lịch cộng đồng, hoạt động trải nghiệm nghề gốm và tour, tuyến liên kết còn chưa phong phú; nhân lực phục vụ du lịch, kỹ năng thuyết minh, hướng dẫn trải nghiệm còn hạn chế.

Tại buổi khảo sát, xã Ninh Phước kiến nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh và các sở, ngành quan tâm bố trí, lồng ghép các nguồn lực hỗ trợ đầu tư hạ tầng, thiết chế văn hóa; bảo vệ vùng nguyên liệu, không gian thực hành di sản; đẩy mạnh chuyển đổi số và truyền dạy nghề. Đồng thời, hỗ trợ ứng dụng khoa học, bảo tồn kỹ thuật chế tác, nung gốm truyền thống gắn với bảo vệ môi trường; xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, góp phần tạo sinh kế bền vững cho nghệ nhân và người dân.

Đoàn khảo sát ghi nhận các kết quả đạt được, đồng thời trao đổi với chính quyền địa phương, nghệ nhân và cộng đồng về những khó khăn, vướng mắc để làm cơ sở đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy bền vững Nghệ thuật làm gốm của người Chăm trong thời gian tới.